A. AÇIK UÇLU SORULAR (Kısa Cevaplı)
1. Bilişim teknolojilerinin geçmişten günümüze değişimini düşündüğünde, “bilgiyi saklama” yöntemlerindeki değişime iki örnek vererek açıkla.
Cevap
Cevap: Geçmişte bilgiyi saklamak için disket, CD veya kaset kullanılırdı. Günümüzde ise USB bellek, harici disk ve bulut depolama (Cloud) sistemleri kullanılmaktadır.
2. Ergonomik bir çalışma ortamında bilgisayar kullanırken duruşumuz nasıl olmalıdır? Maddeler halinde yazınız.
Cevap:
- Dik oturulmalı, sırt ve boyun desteklenmelidir.
- Ekran göz hizasında olmalı ve 50-70 cm mesafe bırakılmalıdır.
- Kollar dirseklerden 90 derece kırılmalı, bilekler desteklenmelidir.
- Ayaklar yere tam basmalı, basmıyorsa ayaklık kullanılmalıdır.
- Koltuk yüksekliği ayarlanabilir olmalıdır.
3. Dijital ayak izi nedir? Neden internette paylaşım yapmadan önce iki kere düşünmemiz gerekir?
Cevap
Cevap: Dijital ayak izi, internette gezinirken, beğeni yaparken veya paylaşım yaparken arkasında bıraktığımız kalıcı izlerdir. Silinmesi çok zor olduğu ve gelecekte (okul, iş hayatı vb.) bizi olumsuz etkileyebileceği için paylaşım yapmadan önce dikkatli olmalıyız.
4. Dijital vatandaş kime denir? Dijital vatandaşın 3 temel sorumluluğunu yazınız.
Cevap
Cevap: Dijital vatandaş; interneti kullanırken haklarını, sorumluluklarını ve etik kuralları bilen, başkalarına saygı duyan ve güvenli davranan kişidir. Sorumlulukları: Başkalarına saygı duymak, siber zorbalık yapmamak, kişisel bilgilerini korumak.
5. Ülkemizde dijital vatandaşlık kapsamında kullanılan 3 resmî uygulama örneği yazınız.
Cevap
Cevap: e-Devlet, EBA (Eğitim Bilişim Ağı), MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi), e-Okul.
6. Teknolojinin aşırı ve kontrolsüz kullanımının insan sağlığı üzerindeki 3 olumsuz etkisini yazınız.
Cevap
Cevap: Göz yorgunluğu, duruş bozuklukları (kifoz gibi), obezite (hareketsizlik), uyku bozuklukları, dikkat dağınıklığı, sosyal izolasyon.
B. ÇOKTAN SEÇMELİ TEST SORULARI
1. Aşağıdakilerden hangisi bilişim teknolojilerinin geçmişten günümüze değişimine örnek olarak gösterilemez?
A) Mektup yerine e-posta kullanılması
B) Ansiklopedi yerine arama motorlarının kullanılması
C) Disket yerine bulut depolamanın kullanılması
D) Daktilo yerine kalem kullanılmaya devam edilmesi
Cevap
Cevap: D
2. Bilgisayar kullanırken göz sağlığımızı korumak için monitör ile göz arasında ne kadar mesafe olmalıdır?
A) 10-20 cm
B) 30-40 cm
C) 50-70 cm
D) 100-120 cm
Cevap
Cevap: C
3. Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerine göre, 13 yaş ve üzeri bir bireyin günlük ekran süresi en fazla ne kadar olmalıdır?
A) 30 dakika
B) 1 saat
C) 2 saat
D) 4 saat
Cevap
Cevap: C
4. İnternette gezinirken, bir siteye üye olurken veya fotoğraf paylaşırken arkasında bıraktığımız ve silinmesi çok zor olan izlere ne ad verilir?
A) Dijital Kimlik
B) Dijital Ayak İzi
C) Dijital Vatandaşlık
D) Dijital Okuryazarlık
Cevap
Cevap: B
5. Aşağıdakilerden hangisi dijital vatandaşlığın bileşenlerinden biri değildir?
A) Dijital Etik
B) Dijital Güvenlik
C) Dijital Ticaret
D) Dijital Obezite
Cevap
Cevap: D
6. Öğrencilerin ders notlarını, devamsızlıklarını takip etmek için kullanılan resmî dijital uygulama hangisidir?
A) e-Devlet
B) MHRS
C) e-Okul
D) EBA
Cevap
Cevap: C
7. Bilgisayar başında çalışırken kolların dirsekten kaç derece kırılması gerekir?
A) 45 derece
B) 60 derece
C) 90 derece
D) 180 derece
Cevap
Cevap: C
8. Aşağıdakilerden hangisi bilişim teknolojilerinin olumlu yönlerinden biridir?
A) Hareketsiz yaşamı teşvik etmesi
B) Siber zorbalığa zemin hazırlaması
C) Bilgiye hızlı ve kolay erişim sağlaması
D) Sosyal izolasyona neden olması
Cevap
Cevap: C
9. İnternet ortamında başkalarına karşı nazik ve saygılı davranmak, hangi dijital vatandaşlık bileşeni ile ilgilidir?
A) Dijital Ticaret
B) Dijital Etik
C) Dijital Erişim
D) Dijital Kanun
Cevap
Cevap: B
10. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Dijital ayak izlerimiz kalıcıdır.
B) Teknolojiyi kullanırken ergonomik kurallara uymalıyız.
C) Dijital vatandaş sadece teknolojiyi iyi kullanan kişidir.
D) Ekran süresi yaşa göre sınırlandırılmalıdır.
Cevap
Cevap: C (Dijital vatandaş sadece iyi kullanan değil, aynı zamanda etik ve güvenli davranan kişidir.)
C. DOĞRU – YANLIŞ SORULARI
Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlara “D”, yanlış olanlara “Y” yazınız.
- ( ) Dijital ayak izimiz silindiğinde bir daha asla geri gelmez.
- ( ) Bilgisayar kullanırken ayaklarımızın yere tam basması gerekir.
- ( ) e-Devlet, sadece oyun oynamak için kullanılan bir uygulamadır.
- ( ) Dijital vatandaş, internet ortamında başkalarının haklarına saygı duyar.
- ( ) Teknolojiyi kullanırken sadece fiziksel sağlığımız değil, ruhsal sağlığımız da önemlidir.
- ( ) Dijital kimlik, gerçek hayattaki kimliğimizin internet ortamındaki yansımasıdır.
Cevaplar
Cevaplar: 1-Y, 2-D, 3-Y, 4-D, 5-D, 6-D
D. EŞLEŞTİRME SORUSU
Aşağıdaki kavramları, tanımlarıyla eşleştiriniz.
| Kavram | Tanım |
|---|---|
| 1. Dijital Kimlik | A. İnternette bıraktığımız kalıcı izler. |
| 2. Dijital Ayak İzi | B. Teknolojiyi kullanırken sağlığımızı korumak için aldığımız önlemler. |
| 3. Ergonomi | C. Gerçek hayattaki kimliğimizin dijital ortamdaki yansıması. |
| 4. Dijital Sağlık | D. Çalışma ortamının insan sağlığına uygun tasarlanması. |
| 5. Dijital Vatandaş | E. İnternette hak ve sorumluluklarını bilen, etik davranan kişi. |
Cevaplar
Cevaplar: 1-C, 2-A, 3-D, 4-B, 5-E